Eurofog - badanie dopasowania tekstowego przekładu prawa unijnego i europeizacji polskiego języka prawnego

Czas realizacji projektu: 2010-2014

Kierownik projektu: dr hab. Łucja Biel

email: l.biel@uw.edu.pl

Link: http://www.eurofog.eu

Charakterystyka projektu: W ramach projektu wykonano pierwsze na taką skalę badania empiryczne nad eurolektem i jego wpływem na polski język prawny. Badanie zostało przeprowadzone w stosunkowo wciąż mało popularnej na polskim gruncie metodologii językoznawstwa korpusowego, która umożliwia wykonywanie obiektywnych, wiarygodnych i systematycznych analiz dużych zbiorów danych językowych. Badanie przebiegało dwutorowo — jego celem było znalezienie odpowiedzi na następujące pytania:
1) czym różni się język przetłumaczonego prawa unijnego od języka polskiego prawa krajowego (dopasowanie tekstowe przekładu)
2) czy różnice są skorelowane ze zmianami poakcesyjnego języka prawa krajowego (2011) w porównaniu z jego wersją przedakcesyjną (1999) (europeizacja języka polskiego prawa); innymi słowy, jak napływ tak dużej ilości tłumaczeń wpływa na polski język prawny. Wyniki badania wskazują na dywergentne dopasowanie tekstowe eurolektu do polskiego języka prawnego. Skutkiem niedopasowania tekstowego tłumaczeń prawa unijnego jest wykształcenie się hybrydowej odmiany polskiego języka prawnego. W tym kontekście można mówić o kolonizacji (europeizacji) gatunku, czy też naruszeniu jego integralności, co można również interpretować przez pryzmat nierównowagi między silniejszą kulturą europejską a słabszą postkomunistyczną kulturą krajową. Przyczyn niedopasowania można szukać w skomplikowanym procesie stanowienia prawa, innym dopasowaniu kontekstowym (inne cele i kontekst użycia), odmiennej strukturze unijnych aktów prawnych, silnej interferencji z języka źródłowego na skutek preferowania przez tłumaczy technik tłumaczenia dosłownego.